Makale · Sigorta ve Tazminat Hukuku

Trafik Kazasında Geçici İş Göremezlik ve Bakıcı Gideri Tazminatı (2026)

Yayım tarihi: · Son güncelleme: · Av. Volkan Eker

Kısa cevap

Trafik kazasında yaralanan kişi, iyileşme süresince çalışamadığı dönemin kazanç kaybını (geçici iş göremezlik) ve başkasının bakımına muhtaç kaldığı dönemin bakıcı giderini, kusurlu aracın zorunlu trafik sigortacısından poliçe limiti içinde isteyebilir. Yargıtay uygulamasında sigorta şirketinin bu kalemlerden sorumlu tutulduğu görülmektedir; şirketler ise zaman zaman sorumsuzluk savunması yapar.

Bu Tazminatlar Neyi Karşılar?

Türk Borçlar Kanunu m. 54, bedensel zararları sayarken tedavi giderleri ve kazanç kaybı ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıpları ayrı kalemler olarak gösterir. Geçici iş göremezlik, kazanç kaybı kalemidir: kişi iyileşene kadar geçen sürede çalışamadığı için elde edemediği gelir. Sürekli sakatlık (çalışma gücü kaybı) ise ayrı bir kalemdir; bu makale yalnızca geçici dönemi anlatır. Bakıcı gideri, yaralının günlük ihtiyaçlarında başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu süre için istenir (rapor ile belirlenen süre).

Sigorta Şirketi Sorumlu mu? Hukuki Arka Plan

Bu soru yıllarca tartışmalı kaldı. 2015 Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerini teminat dışında tutuyordu. Anayasa Mahkemesi, 17.07.2020 tarihli, E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararla, KTK m. 90'daki "genel şartlarda" ibarelerini ve m. 92'nin (i) bendini iptal etti (karar 09.10.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı). Gerekçe: sigortacının borcunun kapsamı kanunla değil, idarenin değiştirebileceği genel şartlarla belirlenemez.

Güncel uygulama: Yargıtay 4. HD, 2024/13792 E., 2026/6082 K., 18.05.2026 sayılı kararında, trafik sigortacısının "geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı tazminatından sorumlu değildir" itirazı kabul edilmemiş; hakem heyetinin 86.599 TL geçici iş göremezlik ve 10.008 TL geçici bakıcı gideri hükmü, yalnızca temerrüt tarihi düzeltilerek onanmıştır.

Hesap Nasıl Yapılır?

  • Geçici iş göremezlik: Rapor ile belirlenen iyileşme süresi (gün/ay) × günlük veya aylık gerçek kazanç. Kazanç belgelenemezse asgari ücret esas alınır. Yaralı aynı dönemde SGK'dan geçici iş göremezlik ödenekleri aldıysa, özellikle SGK'nın rücu hakkı nedeniyle bu ödemeler mahsup edilir.
  • Bakıcı gideri: Rapor ile belirlenen bakıma muhtaçlık süresi × günlük bakıcı ücreti. Sigorta şirketleri uygulamada net asgari ücret üzerinden hesaplama savunması yapmaktadır; hangi ücretin esas alınacağı dosyadan dosyaya değişir.
  • Kusur: Yaralının kendi kusur oranı oranında tazminat indirilir (KTK m. 92/g; hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepler kapsam dışıdır).
  • Limit: Toplam bedeni zarar (sürekli sakatlık, geçici iş göremezlik, bakıcı vb.) poliçe limitiyle sınırlıdır; limit aşılıyorsa İMM poliçesi veya işletenden talep yoluna gidilir.

Hangi Raporlar Gerekir?

Hastane raporları ve iyileşme süresini gösteren sağlık kurulu veya Adli Tıp raporu, kusur raporu (zorunlu değilse de sıklıkla istenir) ve kazanç belgeleri (bordro, vergi levhası, SGK dökümü) temel belgelerdir. Bakıcı gideri için raporda bakıma ihtiyaç süresinin açıkça belirtilmesi gerekir; çünkü rapor yoksa bu kalem genelde reddedilir.

Sigorta Şirketinden Nasıl Talep Edilir?

  1. Kaza tespit tutanağı, hastane ve maluliyet/iyileşme raporları ve kazanç belgeleri ile kusurlu aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılır (KTK m. 97).
  2. Sigortacı, genel şartlarla belirlenen belgelerin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapmalıdır. Aksi halde sigortacının temerrüdü başlar.
  3. Ödeme yapılmaz veya eksik yapılırsa 15 gün sonra dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir.

Zamanaşımı: Genel olarak zararı ve failini öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl; fiil ceza kanunu uyarınca daha uzun zamanaşımına tabiyse o süre uygulanır. Bedensel zararlar çoğu zaman taksirle yaralama suçunu oluşturacağı için ceza kanununda düzenlenen uzamış zamanaşımı uygulanır.

Sık Sorulan Sorular

Geçici iş göremezlik tazminatı SGK ödeneğiyle aynı şey mi? Hayır. SGK ödenekleri sosyal sigorta hakkıdır; tazminat ise kazadan doğan zararın giderilmesidir. İkisi arasındaki mahsup ve rücu ilişkisi dosyaya göre değişir.

Bakıcı giderini aile üyesi baksa da isteyebilir miyim? Uygulamada bakımın gerçekleşmesi ve ihtiyacın raporla belgelenmesi önemlidir; ailenin bakması kural olarak talebi ortadan kaldırmaz.

Hukuki Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kaynaklar: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 54; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 90, 92, 97, 99.

Kaynaklar ve mevzuat

  • Mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.54 (bedensel zararlar: iyileşme giderleri, kazancın kaybı, çalışma gücünün kaybı).
  • Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (sağlık gideri ve sakatlanma teminatı).

İlgili Yazılar

← Tüm Makaleler