Kısa cevap
Sigorta şirketine karşı alacak belge ağırlıklıysa ve hızlı sonuç isteniyorsa Sigorta Tahkim Komisyonu genellikle uygundur; tanık, keşif, birden fazla davalı veya yüksek tutar varsa mahkeme daha güvenli olabilir. Tahkim isteğe bağlıdır (ihtiyaridir), ancak seçildiğinde aynı uyuşmazlık için mahkemeye gidilemez. İki yola birlikte başvurulamaz.
Önce Ortak Şart: Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru
Trafik sigortasında zarar gören, dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapmak zorundadır. Şirket 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir veya tahkime başvurulabilir (KTK m. 97). Tahkimde ise kanun, şirketin 15 iş günü içinde cevap vermemesini de başvuru için yeterli sayar (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30/13). Pratikte güvenli yol, yazılı başvurunun tarihini ve postadaki ispatını saklamaktır.
Tahkim: Kimlere Karşı, Hangi Uyuşmazlıklarda?
Tahkim Komisyonu, sigorta ettiren veya sözleşmeden menfaat sağlayan kişi ile sigortacı arasındaki (ve Güvence Hesabı ile hak sahibi arasındaki) uyuşmazlıkları çözer (m. 30/1). Zorunlu sigortalarda (örneğin trafik sigortası) şirket tahkim sistemine üye olmasa bile hak sahibi tahkime başvurabilir. Tahkim yalnızca sigortacıya karşı işler; kazada sürücü veya işletene (araç sahibine) birlikte dava açılacaksa bu yol yeterli olmaz. Mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyeti'ne taşınmış uyuşmazlık için Komisyona başvurulamaz (m. 30/14).
Süre, Usul ve Masraf
- Süre: Hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç 4 ay içinde karar vermek zorundadır; taraflar yazılı muvafakat verirse uzatılabilir (m. 30/16). Mahkeme sürecinde bu süre çoğu kez bilirkişi raporlarıyla uzar.
- Usul: Hakemler yalnızca kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir (m. 30/15). Yani duruşma, tanık dinletme veya keşif yoktur; dosyanın belgeyle tamamlanması gerekir.
- Heyet: Kanunda uyuşmazlık tutarı belirli bir bazın üzerindeyse heyet kurulması zorunludur (m. 30/15); bu baz tutar her yıl güncellenir ve 2026 için 122.000 TL olarak duyurulmuştur. Bu tutarın altında heyet kurulup kurulmayacağı Komisyonun takdirindedir; uyuşmazlığa tek hakem de bakabilir.
- Vekalet ücreti: Talebi kısmen veya tamamen reddedilen aleyhine hükmedilecek vekalet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ndeki ücretin beşte biridir (m. 30/17). Bu, kaybetme riskini mahkemeye göre hafifletir.
- Başvuru ücreti: Komisyona başvuru ve itirazda ücret yatırılır (m. 30/12). 2026 tarifesi: 8.500 TL'ye kadar 600 TL; 8.501–17.000 TL arası 1.200 TL; 17.001–85.000 TL arası 1.750 TL; 85.001 TL üstü uyuşmazlıklarda uyuşmazlık tutarının %1,8'i.
Kararın Bağlayıcılığı, İtiraz ve Temyiz
Kanun, kanun yolunu uyuşmazlık tutarına bağlar. Kanunda yazan baz tutarlar (5.000 / 40.000 TL) her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından güncellenir (m. 30/22). 2026 için duyurulan güncel sınırlar:
| Uyuşmazlık tutarı | Sonuç |
|---|---|
| 35.000 TL'nin altı | Hakem kararı kesindir; itiraz yoktur |
| 35.000 TL ve üzeri | Kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde İtiraz Hakem Heyeti'ne itiraz; itiraz kararın icrasını durdurur; heyet 2 ay içinde karar verir; itiraz üzerine verilen karar kesindir |
| 383.000 TL'nin üzeri | İtiraz üzerine verilen karar için Yargıtay'a temyiz yolu açıktır |
Hangi Dosya Hangi Yola?
| Durum | Daha uygun yol |
|---|---|
| Belgeyle ispatlanabilen, tutarı net alacak (kasko eksik ödeme, değer kaybı, mahrumiyet) | Tahkim |
| Hızlı sonuç gerekiyor, masraf ve vekalet riski düşük tutulmak isteniyor | Tahkim |
| Tanık, keşif veya ek bilirkişi gerekiyor; kusur tartışmalı | Mahkeme |
| Sigortacı yanında sürücü, işleten veya başka kişiler de davalı | Mahkeme |
| Yüksek tutarlı ölüm veya sürekli sakatlık dosyası; kanun yolu güvencesi önemli | Mahkeme (veya tahkim, 383.000 TL üstü temyiz imkânı ile) |
| Manevi tazminat talebi | Mahkeme (manevi tazminat trafik sigortası kapsamı dışındadır, KTK m. 92/f) |
Sık Sorulan Sorular
Tahkim kararı mahkeme kararı gibi mi icra edilir? Hakem kararı ilam niteliğinde işlem görür; ödeme yapılmazsa icra takibi yapılır.
Hem tahkim hem dava açabilir miyim? Aynı uyuşmazlık için hayır; mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyeti'ne taşınmış uyuşmazlıkta Komisyona başvurulamaz (m. 30/14).
Süre yetmezse ne olur? Hakem 4 ayda karar vermezse ve süre uzatılmazsa uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür (m. 30/16).
Kaynaklar ve mevzuat
- Mevzuat: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 (sigorta tahkim sistemi) ve m.14; m.30/16; Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik (Resmî Gazete sayı: 26616) m.16/2-b ve m.16/10.
- Güncel parasal sınırlar ve başvuru ücretleri için Komisyonun duyuruları esas alınmalıdır.
- Resmî kaynak: Sigorta Tahkim Komisyonu.
İlgili Yazılar
- Sigorta Tahkim Komisyonu'na Başvuru Rehberi (2026)
- Trafik Kazasında Geçici İş Göremezlik ve Bakıcı Gideri Tazminatı (2026)
- 2026 Yılı Trafik Sigortası Teminat Limitleri
- Araç Değer Kaybı Tazminatı · Güvence Hesabı